Biofeedback – Stressprofiel

De meerwaarde van het biofeedback stressprofiel

Veel mensen meldden zich bij de huisarts met moeheid en pijnklachten. Als de huisarts vermoedt dat er een medische oorzaak is, stuurt deze door voor verder onderzoek en als daar niets uit komt wordt de conclusie getrokken: “het zal wel tussen de oren zitten”. De klachten vallen vanaf dat moment onder het kopje “spanningsgerelateerde klachten” en er vindt doorverwijzing naar een psycholoog plaats. De psycholoog neemt denkwijze, gedrag en persoonlijkheid onder de loep en start een therapie in de hoop dat de klachten spontaan verdwijnen als de patiënt beter leert omgaan met problemen en persoonlijke valkuilen. Soms gebeurt dat ook, maar veelal blijven klachten aanwezig, zeker als mensen tijdens de
therapie uitgedaagd worden om te experimenteren met nieuw gedrag, wat als spannend ervaren wordt.
Als de spanningsklachten op de voorgrond blijven, wordt de patiënt geleerd om te ontspannen; vaak met beperkt succes, omdat oefeningen gegeven worden, terwijl niet duidelijk is wat er in het lichaam van de patiënt aan de hand is. Zo kan het gebeuren dat een patiënt met een normaal adempatroon het advies krijgt om dagelijks een  ademoefening te doen en dat een patiënt met een verstoord adempatroon het
advies krijgt om via progressieve relaxatie de spieren te ontspannen. Het is beter om bij mensen met spanningsgerelateerde klachten echt te gaan kijken wat er in het lichaam gebeurt tijdens ontspanning en tijdens spanning.

Dat is wat het biofeedback stressprofiel zichtbaar maakt. Via meting van lichaamssignalen wordt getest of het lichaam adequaat reageert op spanning en of de patiënt in staat is om het lichaam in een ontspannen staat te krijgen. Bovendien kan op die manier getest worden of een ontspanningsoefening het gewenste effect heeft. Mijn ervaring is dat via biofeedback de patiënt zijn of haar klacht leert begrijpen en dat de therapeut beter kan bepalen welk soort begeleiding of therapie nodig is om de klacht te doen verminderen.

Gezondheid en innerlijke balans
Gezondheid draait om de balans tussen inspanning en ontspanning. De hersenen, het zenuwstelsel en
het hart werken continu samen om de balans in het lichaam te handhaven. Als er actie van het lichaam gevraagd wordt, dan zorgen deze systemen er voor dat energie vrij komt en dat processen van groei en herstel, zoals spijsvertering en het innerlijk afweersysteem, op een lager pitje gezet worden. Dit is niet alleen het geval bij lichamelijke inspanning, maar ook bij geestelijke inspanning. Een andere reden waarbij het lichaam in een staat van actie of alertheid komt, is het ervaren van gevaar of dreiging, wat het geval is bij spannende situaties of in een onveilige omgeving. Het is geen probleem om enige tijd in deze staat van activiteit of alertheid te verblijven, echter daarna moet het zenuwstelsel zich voldoende
kunnen ontspannen om te herstellen, energiereserves aan te vullen en ervaringen te verwerken.
Spanningsgerelateerde klachten ontstaan wanneer het lichaam een te lange tijd in een actieve of alerte staat verkeert, terwijl er onvoldoende ontspanning tegenover staat.

Het biofeedback stressprofiel
Als we ontspannen zijn, dan is dat te zien aan de manier waarop de ademhaling, hartslag, spierspanning, handtemperatuur en huidgeleiding zich gedragen. Tijdens ontspanning ademen we rustig, is de hartslag normaal, werken hartslag en ademhaling met elkaar samen, zijn de spieren ontspannen en de handen warm en droog. Tijdens spanning kun je een verandering van deze signalen waarnemen.
Deze verandering is niet bij iedereen hetzelfde. Sommige mensen gaan sneller ademen tijdens spanning, anderen spannen hun spieren aan of worden druk in hun hoofd. Het biofeedback stressprofiel meet de genoemde lichaamssignalen tijdens rust, tijdens mentale inspanning (een denktaak) en tijdens herstel na mentale inspanning. Uit deze test is veel informatie te halen over de basisspanning, de voor de patiënt specifieke reactie op spanning en over het herstelvermogen.

Bij de casussen worden een tweetal voorbeelden beschreven wat de meerwaarde is van het biofeedback stressprofiel.

 

Bron: Kracht door Balans Mevr. D.M. Matto, Eerstelijnspsycholoog / biofeedback therapeut BCIAC

WordPress theme: Kippis 1.15